Posleratna omladina i društveni angažman
Mladi Novopazovčani predano su se uključili u obnovu i izgradnju porušene zemlje. Vredno su radili u seoskim radnim zadrugama, nesebično se angažovali u društveno-političkim organizacijama i bili među najbrojnijima i najvrednijima na savezničkim radnim akcijama.
Pored rada, mladima je bila potrebna i zabava. U početku su to bila kozaračka kola, zatim iganke, a kasnije su se razvijale dramske i folklorne sekcije. Sport je naročito privlačio mušku omladinu – prvo fudbal i šah, a potom stoni tenis, odbojka i rukomet. Tek nakon deset godina upoznavanja sa pojedinim sportovima započinje osnivanje prvih sportskih klubova u Novoj Pazovi. Kulturno-zabavni život time dobija raznovrsnije i savremenije sadržaje.
Osnivanje dramskih i kulturnih sekcija
U prvim godinama nakon doseljavanja, stanovnici Nove Pazove su se kulturno uzdizali uz narodne pesme i igre iz svojih krajeva. Centar mesta, takozvano „raskršće“, bio je svojevrsna centralna bina na kojoj su se mladi okupljali, igrali i pevali.
Vremenom se javila ideja o osnivanju kulturno-umetničkog društva. Prema nekim izvorima, prvo društvo nosilo je naziv KUD „Branko Kopić“, što ukazuje da su osnivači bili doseljenici iz Bosne. Međutim, to društvo, ili sekcija pri nekoj od seoskih radnih zadruga, nije zaživelo, jer u prvim godinama nije bilo dovoljno glumaca, pevača i muzičara.
Prema svedočenju Veselina Veškovića, prvo kulturno-umetničko društvo u Novoj Pazovi zvalo se „Petar Petrović Njegoš“. Društvo je za potrebe priredbi iznajmljivalo garderobu iz Beograda, ali zbog nemogućnosti da podmiri troškove iznajmljivanja, ubrzo je prestalo sa radom.
O osnivanju ova dva društva ne postoje zvanična dokumenta. Međutim, o osnivanju trećeg društva postoji zapisnik koji svedoči o njegovom nastanku.
KPĐ „Mladost“ – početak organizovanog kulturnog rada
Dana 23. marta 1954. godine mladi i prosvetni radnici Nove Pazove sastali su se i osnovali Kulturno-prosvetno društvo „Mladost“. Na osnivačkoj skupštini, predsednik radnog predsedništva Ljubomir Ivančević istakao je da je u mestu ranije postojalo društvo koje je pravno prestalo sa radom 1951. godine, te se ukazala potreba za osnivanjem novog.
Za predsednicu društva izabrana je Milica Vučetić, nastavnica, za sekretara Bogdan Buričin, učenik gimnazije, a za blagajnika Smilja Božani, učenica. Rukovodioci sekcija bili su:
dramska sekcija – Milan Pevac i Ljubomir Ivančević
folklorna sekcija – Smiljka Burović i Angelina Nikić
horska sekcija – Aurel Dragić
pesnička sekcija – Darka Ninković
Delegati za sresku skupštinu KPĐ bili su Milica Vučetić, Stanimir Arsić, Milorad Grković, Vlado Melić i Ljubomir Ivančević.
Na kraju skupštine, Ljubomir Ivančević govorio je o pravcima daljeg rada društva i uputio apel svim članovima da pomognu njegov razvoj i pravilno funkcionisanje.
Rad društva odvijao se ciklično, jer nisu uvek postojali uslovi za istovremeni rad folklorne, muzičke i dramske sekcije. Ipak, dramska sekcija se pokazala kao najuspešnija, zahvaljujući angažovanju učenika, studenata i prosvetnih radnika.
Bioskop – kulturni centar za primer
Mladi stanovnici Nove Pazove sami su organizovali kulturno-zabavni život u mestu, kroz priredbe sa skečevima, recitacijama i pesmom, nakon kojih su organizovane iganke. Kako je malo njih znalo plesne igre, najčešće su se igrala kola, naročito kozaračko kolo.
Velika želja mladih bila je da u mestu dobiju bioskop, kakav su imali Stara Pazova i Beograd. O nabavci bioskopske opreme razgovarali su omladinski aktivisti i članovi mesne vlasti, među kojima i Žika Dragosavac, zvani Kika.
Godine 1947. pronađena je odgovarajuća zgrada u Ulici Mladena Stojanovića broj 2, koja je adaptirana za bioskop. U radovima su učestvovali zidari, stolari, električari, ali i zarobljenici iz logora koji se nalazio u centru mesta. Od jeftinog materijala – zemlje i pleve – napravljena je bioskopska sala sa kabinom, blagajnom i malim holom. Sala je bila okrečena cigla-bojom, a preko nje zlatnim premazom, što joj je davalo svečan izgled. Kao sedišta korišćene su klupe prenete iz švapske crkve.
Bioskopska oprema nabavljena je od izvesnog Levrenina i bila je starog tipa, sa prenosnim lancem od bicikla. Prvi kino-operater bio je električar Milenko Filipin iz Vojke. Sala je imala 210 sedišta i gotovo uvek je bila puna. Prikazivani su uglavnom ruski ratni filmovi, a pre svake projekcije emitovane su filmske novosti – nedeljni pregled događaja u Jugoslaviji i svetu.
Godine 1951. Milenko Filipin odlazi u Inđiju, a njegovo mesto preuzima Žarko Marković. Bioskop je bio pod upravom Zemljoradničke zadruge. Krajem 1954. godine Opština obezbeđuje sredstva za završetak započete sale u Zadružnom domu, a već 1955. godine filmske predstave se prikazuju u novoj sali prve kategorije. Sala je imala 650 mesta – 450 u parteru, 150 na balkonu i oko 50 u ložama – i bila je jedna od najvećih i najmodernijih u Srbiji tog vremena.
Reorganizacijom 1960. godine, brigu o bioskopu preuzima Poljoprivredno dobro „Nova Pazova“. Zahvaljujući ulaganju od 15,5 miliona dinara u savremenu kinoprojekcionu tehniku, bioskop dobija status objekta prve kategorije, u kome su mogli da se prikazuju filmovi svih svetskih produkcija.
Nova sala i savremena oprema omogućili su bogat i raznovrstan program – od filmskih projekcija, koncerata zabavne i narodne muzike, pozorišnih predstava i guslarskih večeri, do građanskih konferencija i zborova birača. Godine 1963. dolazi do nove reorganizacije, kada brigu o bioskopu preuzima Radnički univerzitet u Staroj Pazovi.
