Bivši stanovnici Nove Pazove, poreklom Nemci, koji danas žive u Nemačkoj, žele da uspostave čvršću i trajnu vezu sa svojim rodnim mestom.
Pre Drugog svetskog rata Nova Pazova je u velikoj meri bila naseljena nemačkim stanovništvom. Bili su to vredni i organizovani domaćini, čiji je način rada često služio kao primer okolini. Rat je, međutim, promenio sudbinu grada. Sa povlačenjem nemačke vojske, pod snažnim uticajem propagande i straha, mnoge nemačke porodice napustile su Pazovu u dugim kolonama, ostavljajući iza sebe kuće, imanja i grobove predaka.
Na njihova ognjišta doselili su se novi kolonisti iz raznih krajeva tadašnje Jugoslavije, ljudi kojima je rat razorio domove. Oni su započeli novi život upravo na temeljima nekadašnje „švapske“ Pazove. Od starog vremena ostalo je tek nekoliko kuća, jer je tokom decenija izgrađeno mnogo novih, većih i savremenijih objekata.
Iako su pojedini bivši nemački stanovnici povremeno dolazili u privatne posete – da obiđu rodne kuće i zapale sveću na grobovima predaka – takve posete nikada nisu bile zvanično organizovane. Postojale su i bojazni, pa čak i saveti da se ne dolazi, uz upozorenja da bi moglo doći do neprijatnosti. Ipak, ništa od toga se nije obistinilo.
Nedavno je u Novu Pazovu stigla manja delegacija iz Nemačke kako bi ispitala mogućnost uspostavljanja bliže saradnje između bivših i sadašnjih stanovnika. U delegaciji su bili diplomirani inženjer Gerhard Ast (rođen 1921), Emil Udt i mladi biznismen Frank Pitz. Zanimljivo je da nijedan od njih nije rođen u Novoj Pazovi. Ast je tokom rata bio vojni inženjer u jedinici stacioniranoj u mestu, Emil Udt je poreklom iz Vrbasa, ali je u Pazovi imao rodbinu, dok je Pitz bio prijatelj starije generacije i u ovoj poseti imao ulogu vozača.
Delegaciju je primilo rukovodstvo Mesne zajednice Nova Pazova, na čelu sa predsednikom Saveta Boškom Stanisavljevićem. Gosti su obišli nekoliko kuća, crkvu Svete Petke, zgradu nekadašnjeg sirotišta poznatu kao „Vila“, kao i staro groblje gde su položili cveće na preostale nemačke grobove.
Kako je istakao Gerhard Ast, nemački Novopazovčani u Nemačkoj imaju svoje udruženje i žele institucionalnu saradnju sa vlastima u rodnom gradu. Mnogi od njih su se u svetu uspešno snašli – porodica Bender razvila je u Kanadi veliku fabriku delova za automobilsku industriju, dok je Novopazovčanin Lohan Brucker patentirao električni aparat za brijanje i kasnije izgradio čitavo naselje po povratku u Nemačku.
U razgovoru je pomenuta i zanimljiva ideja – obnova proizvodnje čuvenih novopazovačkih kobasica po staroj recepturi, uz mogućnost izvoza. „Spremni smo da recept ustupimo nekoj mesari u Pazovi“, poručio je Ast.
Susret je protekao u prijateljskoj atmosferi, uz obostranu želju da se saradnja produbi. Predsednik Saveta MZ obećao je da će pokrenuti inicijativu za zaštitu zgrade stare „Vile“ kao kulturnog dobra, kao i postavljanje spomen-ploče na starom groblju sa imenima preminulih nemačkih građana Nove Pazove.
