Ulica Jovana Sterije Popovića
Jovan Sterija Popović (1806–1856)
Jovan Sterija Popović bio je jedan od najznačajnijih srpskih književnika, dramskih pisaca, komediografa, pesnika i prosvetnih radnika 19. veka. Rođen je 13. januara 1806. godine u Vršcu, gde je i preminuo 10. marta 1856. godine. Smatra se jednim od utemeljivača srpske dramske književnosti i jednim od najvećih komediografa u istoriji srpske književnosti.
Poticao je iz trgovačke porodice. Njegov otac Sterija bio je grčkog porekla, a majka Julijana bila je ćerka poznatog slikara Nikole Neškovića. Školovao se u Vršcu, Sremskim Karlovcima, Temišvaru i Pešti, dok je studije prava završio u Kežmarku, na području današnje Slovačke.
Nakon školovanja radio je kao profesor i advokat u rodnom Vršcu. Godine 1840. pozvan je za profesora prirodnog prava na Liceju u Kragujevcu, koji je ubrzo preseljen u Beograd. Dve godine kasnije postavljen je za načelnika Ministarstva prosvete Kneževine Srbije, gde je dao značajan doprinos razvoju obrazovanja, nauke i kulturnih ustanova.
Tokom rada u državnoj službi zalagao se za unapređenje školskog sistema, osnivanje kulturnih institucija i razvoj pozorišne umetnosti. Bio je jedan od osnivača Društva srpske slovesnosti, preteče današnje Srpske akademije nauka i umetnosti, a imao je važnu ulogu i u osnivanju Narodnog muzeja u Beogradu 1844. godine.
Posebno značajan trag ostavio je u književnosti. Njegove najpoznatije komedije su „Pokondirena tikva“, „Kir Janja“, „Laža i paralaža“, „Zla žena“ i „Rodoljupci“. U ovim delima kroz humor, satiru i upečatljive likove prikazivao je ljudske mane, društvene slabosti, pomodarstvo, pohlepu i lažno rodoljublje.
Njegova komedija „Pokondirena tikva“ posebno je poznata po ismevanju ljudi koji pokušavaju da se predstave kao obrazovaniji i ugledniji nego što jesu, dok „Kir Janja“ prikazuje škrtost i preteranu vezanost za novac. U delu „Rodoljupci“ kritikovao je licemerje i lažno predstavljanje patriotizma.
Pored komedija, Sterija je pisao istorijske drame, romane, poeziju i književne rasprave. Njegova tragedija „Smrt Stefana Dečanskog“ izvedena je 1841. godine prilikom otvaranja beogradskog Teatra na Đumruku, jednog od prvih organizovanih pozorišta u Srbiji.
Godine 1848. povukao se iz državne službe i vratio u Vršac, gde je nastavio književni rad. U poslednjim godinama života objavio je zbirku pesama „Davorje“, u kojoj je izrazio svoja razmišljanja o životu, prolaznosti i ljudskoj sudbini.
U njegovu čast ustanovljen je pozorišni festival „Sterijino pozorje“, koji se od 1956. godine održava u Novom Sadu i predstavlja jednu od najznačajnijih pozorišnih manifestacija u Srbiji.
Jovan Sterija Popović ostao je upamćen kao izuzetno važna ličnost srpske književnosti, prosvete i kulture. Njegove komedije i danas se izvode na pozorišnim scenama, a njegovo ime nose brojne škole, ulice i kulturne ustanove širom Srbije.